Een reis door de verbeelding van het begin.
Het blijft bijzonder dat we bestaan. Dat er iets is en niet niets. Misschien is het daarom dat mensen al eeuwenlang verhalen vertellen over het ontstaan van de wereld.
Waar komen we vandaan? Wat zijn we eigenlijk? Waarom zijn we hier? Het zijn vragen waar waarschijnlijk nooit één antwoord op zal komen. Toch blijven mensen ze stellen. Misschien is dat wel precies wat ons mens maakt: de behoefte om betekenis te geven aan een bestaan dat uiteindelijk vol mysteries blijft.
Over de hele wereld zijn oorsprongsverhalen ontstaan die iets proberen te zeggen over het begin. Verhalen over hoe de aarde ontstond, hoe de mens werd geschapen, waar dieren vandaan kwamen of waarom er leven is. Juist die rijkdom aan verschillende perspectieven bleef me bezighouden. Niet omdat ze antwoorden gaven, maar omdat ieder verhaal een andere manier liet zien om naar dezelfde vragen te kijken.
Tijdens mijn verblijf in het Sint-Liobaklooster kreeg mijn nieuwsgierigheid alle ruimte. Door de verhalen niet alleen te lezen, maar ze ook in klei vorm te geven, begon ik ze op een andere manier te ervaren. Terwijl mijn handen de vessels vormden, kregen de verhalen de tijd om langzaam tot leven te komen.
Zo ontstonden de Vaten vol Oorsprong.
Alle vessels hebben gesloten ogen en zijn naar binnen gericht.
Aan de buitenkant ontvouwt zich een scheppingsverhaal.
Binnenin leeft het.
Beweegt het.
Ademt het.
‘Ka-ro-ra’
“De wereld om hem heen was één en al duisternis, maar zijn dromen waren net zo helder en kleurrijk als de aarde vandaag de dag.”
— Fragment uit een Aboriginal scheppingsverhaal
“Wat me in dit oorsprongsverhaal raakte, is dat de wereld niet begint met een handeling, maar met een droom. Alsof verbeelding voorafgaat aan werkelijkheid. Tijdens het maken bleef dat beeld terugkomen.”
‘Donn en Danu’
“Gevoed door het water uit de hemel, groeiden er veel vruchten aan de eikenboom. Ze vielen op de aarde en hierdoor ontstonden de eerste mensen.”
Fragment Keltisch Scheppingsverhaal
In veel scheppingsverhalen wordt de mens gevormd uit klei. In dit verhaal groeit de mens uit een boom. Het laat zien hoe verschillend culturen zich dezelfde oorsprong kunnen voorstellen.
‘Obatala’
“Obatala bleef verder afzakken… en uiteindelijk bereikte hij het einde van de gouden ketting. Hij goot zand uit het slakkenhuis op de nevel onder zich en liet de kip vrij.”
Fragment Yoruba Scheppingsverhaal
‘De (Oer)flits’
“Eerst was er niks. Tenminste, dat leek zo. Maar eigenlijk was er heel erg veel. En dat zat allemaal in een heel erg klein puntje.”
Fragment Wetenschappelijk Oorsprongsverhaal
Tussen de scheppingsverhalen kreeg ook het wetenschappelijke oorsprongsverhaal een plek. Het is de westerse poging om het ontstaan van het heelal, de aarde en uiteindelijk de mens te begrijpen. Ook dit verhaal zoekt naar een begin en kent een eigen ritme van ontstaan, verandering en vergaan.
‘De Raaf’ Vessel aan de hand van het Inuit oorsprongsverhaal.
